Het mysterie Fanny.

"Iedereen die petanque speelt, zal vroeg of laat geconfronteerd worden met een situatie waarbij anderen op z'n minst vrolijk reageren. Hilariteit alom! Iemand verliest met 0-13. De meeste voldoening proeft men wanneer dit het geval is bij een geoefende en in hoog aanzien staande speler:  Een Fanny wordt er geroepen. Je snapt er niets van en vraagt wat dat betekent. En er is altijd wel iemand die het volgende smeuïge verhaal wil vertellen.
Wanneer het spel gespeeld wordt bij een plaatselijk café of een al wat oudere boulesclub, zal ergens een bel klinken. In eerste instantie denk je dan dat de verliezer wel een rondje zal moeten geven. Maar wie schets je verbazing wanneer één van de spelers naar een schilderij of plaquette waarop een wulpse dame is afgebeeld die twee gave bolle billen toont. De plaquette wordt de verliezer voorgehouden en deze zal zich dan verplicht zien, omringd door de overwinnaars, een kus te geven op beide fraaie rondingen. Meestal wordt daarna inderdaad een glaasje gedronken.
Wanneer het een goede speler betreft die het ongeluk heeft Fanny tegen te komen, dan halen de wat mindere spelers weer eens opgelucht adem. Hun zelfvertrouwen is weer wat opgekrikt. Al ben je nog zo goed, de bal blijft rond.
Een prachtige psychologische oplossing om het spel voor iedereen aangenaam te houden. Een schitterende folklorische traditie. En een wonderlijk verhaal wat nog steeds voortleeft.  

Waar komt Fanny vandaan?

Tegen het eind van de 19de eeuw had Fanny Dubriand in Lyon de gewoonte haar achterste te laten zien, om zo de spelers, die met 0-13 hadden verloren te vernederen. We weten niet of er ook sprake was van kussen. In ieder geval gebruikt men sindsdien de uitdrukking Émbrasser Fanny' (Fanny kussen of omhelzen).

Een ander verhaal zegt dat Fanny aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog serveerster in een café  in het noorden van Frankrijk was. Zij liet zich omhelzen door verliezers die geen enkel punt tijdens een spel behaalden. Deze omhelzing was een troost, een schadevergoeding. Tot op een dag de burgemeester van de regio ook bij haar kwam om te worden getroost. Misschien had Fanny iets tegen hem. Het is in ieder geval zo dat ze boven op een stoel klom, haar rokken omhoog deed en hem haar welgevormde billen voor hield. Waarop meneer de burgemeester trouwens zonder blikken of blozen twee dikke klapzoenen gaf.

Dat was het begin van een lange traditie. Sindsdien, omdat de spelers niet altijd een echte Fanny bereid vonden, bezitten veel verenigingen een namaak-Fanny. Die staat of hangt op een ereplaatsje en de winnaars nemen de spelers die met 13-0 verliezen mee om een kus te geven op de billen van Fanny. Bij onze club hangt Fanny vlak bij de ingang van de speelhal.
Het kussen van Fanny dat in het begin een schadeloosstelling was werd aldus een straf, een vernedering. (bij bovenstaande tekst is gebruik gemaakt van de tekst in het boek van Henk Reemst)

 
top